หาที่ออกกำลังกาย

พิลาทิสคืออะไร แมทกับรีฟอร์มเมอร์ต่างกันอย่างไร

พิลาทิสคืออะไร แมทกับรีฟอร์มเมอร์ต่างกันอย่างไร

พิลาทิสเป็นการออกกำลังกายที่ได้รับความนิยมมากขึ้นในเมืองไทย ทั้งในสตูดิโอเฉพาะทางและในฟิตเนส หลายคนสงสัยว่าพิลาทิสต่างจากโยคะอย่างไร และควรเริ่มจากพิลาทิสบนเสื่อหรือบนเครื่องรีฟอร์มเมอร์ บทความนี้อธิบายพื้นฐานและช่วยให้คุณเลือกคลาสแรกได้ง่ายขึ้น

พิลาทิสคืออะไร

พิลาทิสเป็นระบบการออกกำลังกายที่คิดค้นโดยโจเซฟ พิลาทิส (Joseph Pilates) ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เน้นการควบคุมการเคลื่อนไหวอย่างช้าและแม่นยำ การหายใจ และความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว เช่น กล้ามเนื้อหน้าท้องชั้นลึก หลัง สะโพก และอุ้งเชิงกราน

หลักสำคัญที่ครูพิลาทิสมักพูดถึง ได้แก่ การจดจ่อ การควบคุม การใช้แกนกลางลำตัว ความแม่นยำ การหายใจ และความลื่นไหลของการเคลื่อนไหว

ประโยชน์ของพิลาทิส

  • เสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว ช่วยให้ทรงตัวดีขึ้น
  • ช่วยเรื่องท่าทาง โดยเฉพาะคนที่นั่งทำงานนานและไหล่ห่อ
  • เพิ่มความยืดหยุ่นและการเคลื่อนไหวของข้อต่อ
  • แรงกระแทกต่ำ ผู้เริ่มต้นและผู้สูงอายุจำนวนมากฝึกได้
  • เป็นการฝึกเสริมที่ดีสำหรับนักวิ่ง นักกีฬา และนักเต้น

ถ้ามีอาการปวดหลังเรื้อรัง หมอนรองกระดูก หรืออยู่ในช่วงตั้งครรภ์หรือหลังคลอด ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อน และเลือกครูที่มีประสบการณ์ดูแลกรณีนั้น

พิลาทิสกับโยคะต่างกันอย่างไร

ทั้งสองอย่างใช้การหายใจและเน้นการเคลื่อนไหวอย่างมีสติ แต่โยคะมีรากมาจากแนวปฏิบัติของอินเดียที่เน้นท่าค้าง ความยืดหยุ่น และสมาธิ ส่วนพิลาทิสเน้นความแข็งแรงของแกนกลางลำตัวและการควบคุมกล้ามเนื้อด้วยการเคลื่อนไหวซ้ำอย่างแม่นยำ หลายคนฝึกทั้งสองอย่างควบคู่กัน

พิลาทิสบนเสื่อ (Mat Pilates)

คลาสพิลาทิสบนเสื่อในสตูดิโอที่มีแสงธรรมชาติ
คลาสพิลาทิสบนเสื่อในสตูดิโอที่มีแสงธรรมชาติ

ฝึกบนเสื่อหนากว่าเสื่อโยคะเล็กน้อย ใช้น้ำหนักตัวเป็นแรงต้าน อาจมีอุปกรณ์เสริมเล็ก ๆ เช่น วงแหวนพิลาทิส ลูกบอล ยางยืด หรือโฟมโรลเลอร์

  • ข้อดี: ราคาคลาสต่ำกว่า หาคลาสได้ง่ายทั้งในฟิตเนสและสตูดิโอ ฝึกต่อที่บ้านได้
  • ข้อจำกัด: สำหรับมือใหม่บางท่าอาจยาก เพราะไม่มีอุปกรณ์ช่วยพยุง ต้องใช้แรงตัวเองล้วน ๆ

พิลาทิสบนรีฟอร์มเมอร์ (Reformer Pilates)

เครื่องรีฟอร์มเมอร์สำหรับพิลาทิส มองเห็นสปริงและสายรัด
เครื่องรีฟอร์มเมอร์สำหรับพิลาทิส มองเห็นสปริงและสายรัด

รีฟอร์มเมอร์เป็นเครื่องที่มีแท่นเลื่อนวิ่งบนราง มีสปริงปรับแรงต้าน สายคล้องมือและเท้า และคานสำหรับดันเท้า ผู้ฝึกจะนอน นั่ง คุกเข่า หรือยืนบนแท่นเลื่อน แล้วดันหรือดึงต้านแรงสปริง

  • ข้อดี: ปรับแรงต้านได้ตามระดับ สปริงช่วยพยุงในท่าที่ยาก และเพิ่มความท้าทายในท่าที่ง่าย ทำให้ฝึกได้หลากหลายมาก ครูเห็นการจัดแนวร่างกายได้ชัด
  • ข้อจำกัด: ราคาสูงกว่า เพราะเครื่องมีราคาสูงและคลาสมีจำนวนคนจำกัด ต้องจองล่วงหน้า และต้องฝึกที่สตูดิโอ

นอกจากรีฟอร์มเมอร์ สตูดิโอบางแห่งยังมีเครื่องอื่น เช่น คาดิลแลค (Cadillac หรือ Trapeze Table) เชียร์ (Wunda Chair) และบาร์เรล ซึ่งมักใช้ในคลาสส่วนตัว

ตารางเปรียบเทียบ

หัวข้อแมทพิลาทิสรีฟอร์มเมอร์พิลาทิส
อุปกรณ์เสื่อ อุปกรณ์เสริมเล็กเครื่องรีฟอร์มเมอร์พร้อมสปริง
แรงต้านน้ำหนักตัวสปริงปรับได้
ราคาคลาสต่ำกว่าสูงกว่า
ขนาดคลาสใหญ่ได้จำกัดตามจำนวนเครื่อง
ฝึกที่บ้านทำได้ต้องมีเครื่อง
เหมาะกับเริ่มต้นด้วยงบน้อย ฝึกเสริมต้องการคำแนะนำใกล้ชิด ฝึกหลากหลาย หรือฟื้นฟูร่างกายภายใต้คำแนะนำ

มือใหม่ควรเริ่มแบบไหน

ถ้างบจำกัดและอยากลองดูก่อน คลาสแมทเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ถ้าอยากได้คำแนะนำที่ละเอียดกว่าหรือมีจุดที่ต้องระวังในร่างกาย ลองเริ่มจากคลาสส่วนตัวหรือคลาสกลุ่มเล็กบนรีฟอร์มเมอร์ 2–3 ครั้ง เพื่อเรียนรู้การใช้แกนกลางลำตัวและวิธีใช้เครื่องอย่างปลอดภัย แล้วค่อยเข้าคลาสกลุ่ม หลายสตูดิโอกำหนดให้มือใหม่เข้าคลาสพื้นฐานหรือคลาสแนะนำก่อน

สิ่งที่ต้องเตรียมไปคลาสพิลาทิส

  • ชุดออกกำลังกายที่พอดีตัว ยืดหยุ่น ไม่หลวมเกินไป เพื่อให้ครูเห็นแนวร่างกายและไม่ติดสปริงหรือราง
  • ถุงเท้ากันลื่น สตูดิโอหลายแห่งกำหนดให้ใส่ และมักมีขาย
  • ขวดน้ำ และผ้าเช็ดตัวเล็ก
  • ถอดเครื่องประดับ เข็มขัด หรืออะไรที่อาจขีดข่วนเครื่อง

วิธีเลือกสตูดิโอพิลาทิส

  1. ครู: ถามว่าครูผ่านหลักสูตรพิลาทิสแบบไหน มีประสบการณ์กี่ปี และเคยดูแลผู้ที่มีอาการเหมือนคุณหรือไม่
  2. ขนาดคลาส: คลาสรีฟอร์มเมอร์ที่มีคนไม่มากช่วยให้ครูดูแลได้ทั่วถึง
  3. คลาสสำหรับมือใหม่: มีคลาสพื้นฐานหรือคลาสแนะนำเครื่องหรือไม่
  4. แพ็กเกจและวันหมดอายุ: ตรวจว่าแพ็กเกจคลาสมีอายุใช้งานกี่เดือน ยกเลิกคลาสล่วงหน้าได้กี่ชั่วโมง
  5. ความสะอาดและการดูแลเครื่อง: เครื่องควรได้รับการทำความสะอาดระหว่างคลาส สปริงและสายอยู่ในสภาพดี

ฝึกบ่อยแค่ไหนถึงเห็นผล

หลายคนเริ่มรู้สึกว่าทรงตัวและท่าทางดีขึ้นหลังฝึกสม่ำเสมอราว 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์เป็นเวลาหลายสัปดาห์ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับพื้นฐานร่างกาย การพักผ่อน และการออกกำลังกายแบบอื่นควบคู่ พิลาทิสช่วยเรื่องความแข็งแรงและการควบคุมร่างกาย แต่ถ้าเป้าหมายคือลดน้ำหนัก ควรมีการออกกำลังกายแบบแอโรบิกและการคุมอาหารร่วมด้วย

บทความอื่น

คำถามที่พบบ่อย

พิลาทิสช่วยลดน้ำหนักได้ไหม

พิลาทิสช่วยเพิ่มความแข็งแรงและปรับท่าทาง แต่เผาผลาญพลังงานน้อยกว่าการออกกำลังกายแบบแอโรบิกหลายชนิด ถ้าต้องการลดน้ำหนัก ควรทำควบคู่กับคาร์ดิโอและการคุมอาหาร

มือใหม่ควรเริ่มแมทหรือรีฟอร์มเมอร์

ถ้างบจำกัด เริ่มจากแมทได้ ถ้าอยากได้การดูแลใกล้ชิดหรือมีจุดที่ต้องระวังในร่างกาย การเริ่มจากคลาสพื้นฐานหรือคลาสส่วนตัวบนรีฟอร์มเมอร์จะช่วยให้เข้าใจหลักการเร็วขึ้น

ทำไมคลาสรีฟอร์มเมอร์แพงกว่า

เพราะเครื่องมีราคาสูง ใช้พื้นที่มาก และแต่ละคลาสรับคนได้จำกัดตามจำนวนเครื่อง ครูจึงดูแลผู้เรียนได้ใกล้ชิดกว่า

ต้องใส่ถุงเท้าเล่นพิลาทิสไหม

สตูดิโอส่วนใหญ่กำหนดให้ใส่ถุงเท้ากันลื่นเพื่อความปลอดภัยและสุขอนามัย โดยเฉพาะคลาสบนเครื่อง ควรสอบถามสตูดิโอก่อนไป

ปวดหลังเล่นพิลาทิสได้ไหม

หลายคนที่ปวดหลังฝึกพิลาทิสได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อน แจ้งครูทุกครั้ง และเลือกครูที่มีประสบการณ์ดูแลผู้ที่มีอาการปวดหลัง